De kennissessie Duurzaamheid van Kring Dordrecht vond op een bijzondere en
mooie locatie plaats. Namelijk in de commissarissenkamer van het
Onderwijsmuseum in Dordrecht.
Abdelilah heet iedereen welkom en benadrukt zijn tevredenheid met de opkomst. Hij legt
verder uit waarom er opnieuw een sessie over duurzaamheid is georganiseerd:
duurzaamheid raakt verschillende onderdelen binnen de bouwketen. Zoals
verduurzaming, financiën, samenwerkingen, contract- en aanbestedingsstrategie en ook
digitalisering.
Paul van Esch neemt daarna de opening over. Hij refereert hierbij naar het SEB convenant
dat getekend is en vraagt nog wat extra aandacht voor de duurzaamheid-checklist. “We
hebben als gemeente Dordrecht nog wel wat in te halen”. We zitten op een transitiepad
naar schoon en emissieloos bouwen. Vandaag staat in het teken van Duurzaamheid!”
DUURZAAMHEID VANUIT GEMEENTE DORDRECHT
Roel Hubers trapt af met een update omtrent Duurzaamheid vanuit de gemeente
Dordrecht.
Wat hebben we tot nu toe bereikt?
• Ambitieweb
• Proe uin voor nieuwe ontwikkelingen
• Methode om “laaghangend fruit” na gunning
van projecten zichtbaar te maken (QuickScan
Duurzaamheid)
• Transitiepad Schoon en Emissieloos bouwen
op alle projecten niveau Basis
Daarnaast laat hij het pad naar de klimaatneutraal 2040 doelstelling zien:
• Meer proefprojecten die voorgesteld worden uit de markt
• Naast het convenant SEB gaan we verder met CO2 en NOx reduceren
• Circulariteit in projecten en met ook over de projecten heen (uitwisselen van
materialen)
• Verkenning op langdurige raamovereenkomsten waarbij Schoon en Emissieloos
bouwen en circulariteit onderdeel worden van de contractvoorwaarden
De vraagt wordt gesteld wat Dordrecht zelf doet om emissieloos te stimuleren. “We
faciliteren waar mogelijk en brengen in kaart hoe we capaciteit (en laadmogelijkheden)
slim in kunnen zetten”.
INSPIRATIE UIT DE PRAKTIJK
Dan is het tijd voor wat inspiratie vanuit de praktijk! Gerard van den Burger van Dura
Vermeer neemt ons mee in de lessons learned en duurzaamheidsplannen van zijn
organisatie.
Om te benadrukken waar we het allemaal voor doen zien we een filmpje van een jong
meisje dat ons vraagt om zuinig om te gaan met iets dat we lenen, namelijk de aarde.
“Alles wat we doen telt op naar net zero”.
3 belangrijke pijlers worden togelicht: het klimaatakkoord, de circulaire economie en het
herstel van de biodiversiteit. En natuurlijk de rijksbegroting van 2025.
Gerard toont de CO2 footprint, waarin te zien is dat van de totale CO2 footprint binnen de Infra sector 27% afkomstig is van kunstwerken en 27% van materieel en transport.
Hij benadrukt dat er veel initiatief en ondernemerschap is. Maar dat concurrentie nu alleen
nog (te) vaak op prijs gaat, ten koste van duurzaamheid.
In de duurzaamheidstrategie van Dura Vermeer staan uitstoot naar nul en natuur inclusief
en klimaat adaptief bouwen centraal. Dit gebaseerd op 4 transitiepaden: kunstwerken,
materieel, spoor en wegverharding.
Gerard laat het reductiepad materieel zien. Duurzaam durven doen!
Sleutels naar succes hierbij zijn:
• Mens & Organisatie
• Circulair Bouwen
• Samenwerken opdrachtgevers
• Duurzaam innoveren
• Strategisch inkopen
• Lange termijn investeringen
Er is soms ongemak in duurzaam leiderschap, maar we zijn in transitie.
Dan een andere eyeopener: de gemiddelde beladingsgraad op de weg is 40% (60% rijdt dus
leeg), hier is winst te halen als we slimmer transport gaan plannen.
Twee vragen die we onszelf met regelmaat moeten stellen:
1. Als de natuur een stem zou krijgen, waar kiest hij dan voor?
2. Welke kleine stapjes kunnen we wel zetten?
Tot slot laat Gerard een paar duurzame initiatieven zien, waaronder C2CA. C2CA heeft als
doel om beton hoogwaardig her te gebruiken. Dit doen we door de beton onderdelen te
recyclen zodat we grondstoffen terugwinnen. Deze fabriek wordt gebouwd in ’s-Gravendeel
en zal naar verwachting medio 2025 operationeel zijn.
Alles wat we doen telt naar nul!
NOG MEER INSPIRATIE UIT DE PRAKTIJK
Tijd voor nog meer inspiratie uit de praktijk! Martijn de Mos en Tom Maaskant van Verboon
Maasland nemen het woord over.
Na een korte uitleg over wat Verboon Maasland doet laten zij de tijdslijn van hun transitie
naar emmissieloos bouwen zien: Aanschaf eerste elektrisch materieel in 2021, in 2022
elektrische booster-& jetpompen, in 2023 baggerschuifboot, in 2024 2 stuks vrachtwagens
8×4 en voor 2025 staat de levering van een hydraulische kraan 28 ton en mobiele kraan 16
ton op de planning.
Tom is open en transparant over de uitdagingen die zij tot nu toe tegen zijn gekomen. Het
accupakket, de onvoldoende walstroom, nieuwigheid rondom waterstof, snelheid van de
ontwikkeling, koppeling voeding & materieelstuk en de vaak kleine bereidheid van
opdrachtgevers.
Maar laten we kijken naar de succesvolle stappen in de transitie naar Emissieloos Bouwen!
• Investeringsstrategie
• Gesprekken in de markt
• Veiligheid nieuwe technieken
• Inzicht in werkelijke verbruik & vermogens
• Bereidheid van opdrachtgevers
Verboon Maasland gaat een pilotproject baggeren doen met The Port of Rotterdam. Tijdens
dit project wordt beginnen met een dieselmotor, daarna een accupakket en tot slot een
waterstof generator. TNO sluit aan om de date inzichtelijk te maken, zodat er een goed
beeld aan het einde is over de voor-en nadelen van alle 3 de opties.
Ook het Hoogheemraadschap Rijnland is bereid om een pilot te draaien (Kleine Poel),
waarbij de voedingsbron voor het materieel (baggeren en afzanden) een waterstofcel is.
Daarnaast heeft Verboon Maasland een raamovereenkomst met Hoogheemraadschap van
Delfland voor 8 jaargesloten. Hierdoor wordt er continuïteit in de ontwikkeling geboden.
Een erg inspirerend verhaal met veel voorbeelden van goede initiatieven uit de praktijk en
een eerlijke weergave van de lessons learned.
Om met elkaar verder te komen in de transitie naar emissieloos bouwen is het belangrijk
om elkaar te begrijpen en naar elkaar te luisteren. Daarom hebben we een paar vragen voor
alle deelnemers!
De belangrijke conclusies collectief op een rij:
• Circulariteit in ontwerp en uitvoering en MKI als meetinstrument in ontwerp en gunning
worden als belangrijkste prioriteiten gezien. Het ambitieweb wordt besproken. De reden
dat marktpartijen hier niet bij betrokken worden is omdat het in deze fase nog te
abstract is (soms 2 jaar voordat een project daadwerkelijk start). Adviesteams en
marktconsultatie kunnen hierin een rol vervullen om de kennis vanuit de keten te delen.
• Klein elektrisch materieel, circulair bouwdepot en het hergebruik van materialen
worden als laaghangend fruit gezien.
• Men verwacht dat de beschikbaarheid van klein- groot en logistiek materieel geen
probleem hoe te zijn. De toepasbaarheid wordt wel als uitdaging genoemd. En bij
groot materieel de bereidbaarheid.
• Wel wordt er verwacht dat het emissieloos uitvoeren van een project 20 tot 50% duurder
is op korte termijn en 10 tot 20 % op lange termijn.
• Als rol voor de opdrachtgever worden o.a. het uitvragen, het financieel stimuleren en
een laadinfra genoemd. Ook wordt besproken dat de opdrachtgever méér dan het
basisniveau zou moeten willen behalen.
• Als rol voor de opdrachtnemer worden o.a. het delen van data, het pakken van kansen
en samenwerken genoemd. Het ontbreekt soms nog aan het vertrouwen van de
opdrachtnemer om buiten de gebaande paden te mogen denken en doen. En een kleine
angst dat een ander er met jouw idee vandoor gaat.
• Langdurige raamovereenkomsten en het werken in bouwteams worden als best
passende contractvorm benoemd. Het liefst een combinatie hiervan.
Een aantal key take-outs voor het collectief van vandaag zijn:
• Tempo bepalen
• De schaal bepalen
• Besef begint bij jezelf
• Ondernemerschap -> groei naar ander model op termijn
• Durven doen
• De basis: begin met analyse van kengetallen
Met de waardevolle output uit deze kennissessie kan binnen de werkgroep Duurzaamheid
een volgende stap worden gemaakt: in samenwerking met de Gemeente Dordrecht, MKB
en grootbedrijf een richtinggevende roadmap duurzaamheid formuleren. En te starten met
analyse van relevante data. Wat maakt de meeste impact? Met het besef dat ieder jaar
nieuwe inzichten gaat opleveren waar je actueel op inspeelt.
Uitdaging begin bij jezelf: wie gaan er volgende keer carpoolen?
Jan Wim van Wijngaarden licht toe dat we met z’n allen moeten beslissen of
duurzaamheid een prijs mag hebben: “Zijn we bijvoorbeeld als burgers bereid om 20% minder te besteden te hebben ten gunste van de planeet?”
